Nghệ thuật tinh giản trong kiến trúc hiện đại

Điều gì làm nên vẻ đẹp tinh giản của kiến trúc hiện đại? Hãy cùng Việt Nhật Housing khám phá những đặc trưng nổi bật giúp phong cách kiến trúc này trở thành xu hướng được nhiều chủ đầu tư lựa chọn hiện nay.

Đôi nét về kiến trúc hiện đại

Phong cách kiến trúc hiện đại bắt đầu xuất hiện từ cuối thế kỷ 19, đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy thiết kế. Khác với kiến trúc cổ điển thiên về trang trí cầu kỳ, phong cách này theo đuổi nghệ thuật tinh giản, đề cao công năng sử dụng, hình khối rõ ràng.

Trong giai đoạn đầu, kiến trúc hiện đại phát triển với nhiều trường phái khác nhau nên chưa có một hệ thống lý luận thống nhất. Đến năm 1932, triển lãm Modern Architecture: International Exhibition tại Bảo tàng MoMA (New York) do hai kiến trúc sư Philip Johnson và Henry Russell Hitchcock tổ chức, đã góp phần định hình và phổ biến khái niệm kiến trúc hiện đại trên phạm vi toàn cầu.

Kiến trúc hiện đại lấy con người làm trung tâm, đề cao công năng sử dụng, lược bỏ chi tiết trang trí, tận dụng ánh sáng tự nhiên và ứng dụng các vật liệu, kỹ thuật xây dựng tiên tiến.

Từ đầu thế kỷ XX đến nay, những nguyên tắc của kiến trúc hiện đại vẫn tiếp tục được ứng dụng rộng rãi trong nhà phố, biệt thự, chung cư, văn phòng và các công trình nhà lắp ghép nhờ khả năng thích ứng với tốc độ đô thị hóa nhanh.

Milo House ở Vermont được thiết kế “hòa vào rừng”

Đặc trưng nổi bật làm nên vẻ đẹp tinh giản trong kiến trúc hiện đại 

Xem thêm: Thiết kế bản vẽ và xây dựng công trình

Nghệ thuật tinh giản đã trở thành linh hồn của không gian sống hiện đại khi chạm đến vẻ đẹp tinh tế mà không cần thiết kế quá cầu kỳ. Bạn có thể cảm nhận rõ nét triết lý này qua các đặc trưng nổi bật dưới đây:

Tinh giản giản họa tiết với các mảng khối hình học cơ bản

Nghệ thuật tinh giản trong kiến trúc hiện đại được xây dựng trên quan điểm "Less is More" của Ludwig Mies van der Rohe. Thay vì tạo điểm nhấn bằng các chi tiết trang trí cầu kỳ, phong cách này đề cao sự chắt lọc trong tạo hình để mỗi yếu tố đều mang một chức năng và giá trị thẩm mỹ riêng.

• Ưu tiên các hình khối hình học cơ bản với đường nét dứt khoát.
• Tổ chức mặt đứng theo bố cục bất đối xứng nhưng vẫn cân bằng về thị giác.
• Sử dụng bảng màu trung tính hoặc giữ nguyên sắc thái tự nhiên của vật liệu.
• Tiết chế các chi tiết trang trí để làm nổi bật hình khối và tỷ lệ kiến trúc.

Thiết kế tinh giản mang đến nhiều giá trị lâu dài hơn những gì mắt thường nhìn thấy. Bên cạnh một tổng thể công trình kiến trúc đẹp là lợi thế về tiến độ thi công và chi phí hoàn thiện. 

Không gian mở, bố cục linh hoạt

Thay vì chia nhỏ nhiều phòng như kiến trúc truyền thống, kiến trúc hiện đại ưu tiên mặt bằng mở, liên thông giữa phòng khách, bếp và khu vực sinh hoạt chung. Cửa kính lớn, gạch kính, hệ kính điện cong kết nối không gian các phòng, kết nối trong nhà và sân vườn. Ít tường chịu lực nên dễ cải tạo, hướng không gian tới sự tinh giản. Đặc biệt còn có thể thay đổi công năng theo từng giai đoạn sử dụng một cách dễ dàng.

Theo U.S. Department of Energy, các giải pháp thiết kế tận dụng ánh sáng tự nhiên kết hợp điều khiển chiếu sáng có thể giúp giảm 20–60% điện năng dành cho chiếu sáng trong nhiều công trình thương mại, giảm nhu cầu chiếu sáng nhân tạo.

Cửa sổ trời dài lọc ánh sáng qua các tấm kim loại đục lỗ

Vật liệu xây dựng tiên phong 

Theo UNEP, lĩnh vực xây dựng hiện chiếm khoảng 34% nhu cầu năng lượng toàn cầu và tạo ra khoảng 37% lượng phát thải CO₂ liên quan đến năng lượng. Vì vậy, xu hướng sử dụng vật liệu có hiệu suất năng lượng cao và giảm phát thải đang trở thành tiêu chuẩn của kiến trúc hiện đại. Một số vật liệu đặc trưng phổ biến gồm:

• Kính Low-E giúp giảm truyền nhiệt nhưng vẫn đảm bảo ánh sáng tự nhiên. 
• Thép cường độ cao tạo khẩu độ lớn, giảm số lượng cột. 
• Bê tông cốt thép cho phép tạo hình đa dạng. 
• Tấm panel cách nhiệt EPS, PU hoặc Rockwool trong công trình khách sạn lắp ghép, homestay lắp ghép.
• Vật liệu tái chế và vật liệu phát thải carbon thấp: gạch không nung, bê tông carbon thấp, gỗ kỹ thuật CTC, glulam...

Công năng linh hoạt

Xem thêm: Giải pháp chuyển đổi xanh trong kiến trúc

Kiến trúc hiện đại hướng đến khả năng thích ứng lâu dài. Một không gian có thể dễ dàng được xây dựng thành trường học lắp ghép, hoặc chuyển đổi thành khu văn phòng làm việc. Phòng sinh hoạt chung có thể thành xưởng vẽ hay thư viện hoặc homestay lắp ghép cho thuê. 

Các dự án ưu tiên kết cấu khung chịu lực kết hợp vách ngăn nhẹ thay vì tường xây truyền thống, đảm bảo không gian thoáng đạt - nền tảng của nghệ thuật tinh giản, nơi mỗi đường nét đều hướng đến sự gọn gàng, cân bằng và công năng sử dụng. 

Một ngôi trường được xây bằng vật liệu sinh học gỗ ốp và đá tại Pháp

Ứng dụng linh hoạt trong nhà ở đô thị

Theo dự báo của Liên Hợp Quốc, đến năm 2050, khoảng 68% dân số thế giới sẽ sinh sống tại khu vực đô thị. Áp lực về quỹ đất, mật độ dân cư và nhu cầu sử dụng không gian hiệu quả khiến kiến trúc hiện đại trở thành xu hướng tất yếu.

Tại các đô thị nước ta, phong cách này đang được ứng dụng rộng rãi trong nhà phố mặt tiền hẹp, biệt thự hiện đại, chung cư cao tầng, khách sạn lắp ghép, homestay lắp ghép...

Với định hướng phát triển các dự án theo tinh thần nghệ thuật tinh giản trong kiến trúc hiện đại, Việt Nhật Housing mang đến cho khách hàng những mẫu nhà lắp ghép hiện đại, đáp ứng nhu cầu về thẩm mỹ, công năng và hiệu quả sử dụng cho nhiều loại hình công trình khác nhau.