Giải pháp chuyển đổi xanh trong kiến trúc

Trước áp lực từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, ngành kiến trúc đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng phát triển bền vững. Các công trình hiện đại ưu tiên giảm phát thải, tiết kiệm năng lượng. Do đó, ngày càng nhiều chủ đầu tư chủ động chọn giải pháp kiến trúc xanh cho công trình. Vậy xu hướng này được triển khai như thế nào và mang lại lợi ích gì? Cùng Việt Nhật Housing tìm hiểu nhé!

Xu hướng chuyển đổi xanh trong kiến trúc xây dựng những năm gần đây tại Việt Nam 

Năm 2021, tại Hội nghị COP26 được tổ chức ở Glasgow (Vương quốc Anh), Thủ tướng Phạm Minh Chính - đại diện Chính phủ Việt Nam - đã cam kết đưa phát thải ròng về mức bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Quyết định này đặt ra yêu cầu bắt buộc để ngành xây dựng chuyển dịch sang mô hình công trình bền vững. Với đặc thù tiêu thụ lớn tài nguyên và năng lượng, các giải pháp trọng tâm hiện nay bao gồm:

• Ưu tiên vật liệu thân thiện môi trường.
• Thiết kế tiết kiệm ánh sáng và thông gió tự nhiên.
• Tận dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm nước.
• Tiết kiệm chi phí sử dụng, vận hành công trình.

Xu hướng này được thể hiện rõ qua tốc độ phát triển nhanh của các công trình xanh tại Việt Nam. Theo báo cáo Tổng quan thị trường công trình xanh Việt Nam năm 2024 do IFC và hệ thống EDGE công bố, cả nước đã có 559 công trình được chứng nhận xanh; riêng năm 2024 ghi nhận 163 công trình mới, tăng hơn 2 lần so với năm 2023. 

Hiện nay, các tiêu chuẩn xanh phổ biến (như EDGE, LEED, LOTUS) đã được áp dụng rộng rãi cho các loại hình dự án, từ văn phòng, nhà xưởng đến nhà ở và trường học.

Chuyển đổi xanh trong kiến trúc – xu hướng tất yếu trước biến đổi khí hậu ngày càng biến đổi thất thường

5 giải pháp chuyển đổi xanh trong kiến trúc đáng đầu tư

Kiến trúc xanh là sự kết hợp đồng bộ giữa thiết kế, vật liệu và công nghệ. Bằng cách tính toán ngay từ giai đoạn lên ý tưởng, chủ đầu tư có thể cắt giảm tối đa lượng carbon phát thải, tiết kiệm năng lượng và gia tăng giá trị dài hạn cho công trình. Vậy đâu là các giải pháp đáng đầu tư nhất?

Thiết kế thụ động 

Nguyên tắc quan trọng nhất của kiến trúc xanh là thiết kế thụ động. Công trình được thiết kế để tận dụng tối đa các yếu tố tự nhiên như ánh sáng, gió và bóng đổ thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điều hòa, đèn chiếu sáng hay các thiết bị cơ điện,... Phương án này nhằm tạo ra môi trường sống dễ chịu với mức tiêu thụ năng lượng thấp nhất.

Muốn đạt được điều đó, ngay từ giai đoạn thiết kế, kiến trúc sư sẽ tính toán hướng nhà, tỷ lệ và vị trí cửa sổ, cách bố trí không gian đón gió, đồng thời kết hợp mái hiên nhằm hạn chế bức xạ mặt trời tác động trực tiếp vào công trình. 

Xem thêm: Kiến trúc hiện đại bằng vật liệu tiền chế

Thiết kế thụ động giúp tận dụng tối đa ánh sáng từ thiên nhiên

Ưu tiên vật liệu xanh và vật liệu có phát thải carbon thấp

Theo World Green Building Council, lượng phát thải carbon của một công trình bắt nguồn từ các loại vật liệu được sử dụng xây dựng.  

Vì vậy, nhiều công trình ngày nay đang được dựng lên từ các loại vật liệu như gạch không nung, bê tông khí chưng áp (AAC), thép tái chế, gỗ đạt chứng nhận FSC, tre kỹ thuật, xi măng phát thải thấp hay kính tiết kiệm năng lượng. Bên cạnh đó, những vật liệu này còn có khả năng cách nhiệt, cách âm tốt hơn, kéo dài tuổi thọ công trình và hạn chế chi phí bảo trì trong quá trình sử dụng

Mẫu kiến trúc nhà homestay lắp ghép panel- ghi điểm với thiết kế hiện đại, giảm phát thải carbon thấp

Tăng cường các giải pháp cách nhiệt

Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nóng ẩm như Việt Nam, nhiệt lượng truyền qua mái, tường và cửa kính là nguyên nhân khiến các công trình tiêu tốn nhiều điện năng cho hệ thống làm mát. Vì vậy, các đơn vị thi công chọn thêm các giải pháp cách nhiệt được áp dụng đồng bộ như:

• Tường hai lớp có khoảng không khí.
• Panel cách nhiệt.
• Kính Low-E.
• Hệ thống lam che nắng, mái chống nóng.
• Trần cách nhiệt. 

Các vật liệu hiệu suất cao như PU, XPS, EPS và Rockwool. 

Mỗi giải pháp đều có ưu điểm riêng. Do đó, chủ đầu tư nên chọn vật liệu theo đặc điểm khí hậu của từng khu vực.

Đặc biệt, mái là bộ phận chịu bức xạ mặt trời lớn nhất, có thể hấp thụ phần lớn nhiệt lượng trong ngày. Vì vậy, nhiều công trình hiện nay như nhà tiền chế ưu tiên sử dụng mái panel PU, mái xanh, mái hai lớp, tôn cách nhiệt hoặc kết hợp thêm trần thạch cao và lớp vật liệu cách nhiệt.

Ứng dụng năng lượng tái tạo và công nghệ quản lý thông minh

Một công trình xanh còn có khả năng tự tạo ra nguồn năng lượng sạch phục vụ chính nhu cầu vận hành. Đây là lý do ngày càng nhiều dự án tích hợp hệ thống điện mặt trời áp mái, máy nước nóng năng lượng mặt trời, hệ thống thu gom nước mưa, tái sử dụng nước xám và các thiết bị tiết kiệm nước ngay từ giai đoạn thiết kế.

Song song với đó, công nghệ quản lý tòa nhà thông minh (BMS), hệ thống cảm biến ánh sáng, cảm biến hiện diện, điều khiển điều hòa theo nhu cầu sử dụng hay hệ thống giám sát tiêu thụ điện theo thời gian thực cũng đang được ứng dụng rộng rãi. Mục đích chính là giảm mức tiêu thụ năng lượng và nâng cao hiệu quả vận hành.

Xem thêm: Nên chọn vật liệu nào cho mẫu nhà lắp ghép homestay

Ứng dụng năng lượng tái tạo – điểm cộng giúp công trình tiết kiệm năng lượng hiệu quả

Lựa chọn phương pháp thi công bền vững

Nếu quá trình thi công tạo ra lượng lớn chất thải, tiêu tốn nhiều tài nguyên và phát sinh lượng khí thải cao, thì chưa đạt được trọn vẹn mục tiêu chuyển đổi xanh.

Do đó, ngành xây dựng đang chuyển dịch mạnh sang các phương pháp thi công bền vững. Nổi bật là giải pháp nhà lắp ghép, nhà tiền chế ứng dụng công nghệ BIM. Tất cả các cấu kiện thép được sản xuất trực tiếp tại nhà máy và lắp ráp trực tiếp tại công trường. Quy trình này giúp kiểm soát chất lượng đồng đều, giảm sai số thi công, hạn chế lãng phí vật liệu, cắt giảm tiếng ồn, bụi và lượng chất thải xây dựng phát sinh. 

Trong số các mô hình xây dựng hiện nay, nhà tiền chế, nhà lắp ghép được xem là một trong những giải pháp tiêu biểu cho định hướng chuyển đổi xanh. Bên cạnh đó, kết cấu thép có khả năng tháo dỡ, tái sử dụng hoặc tái chế với tỷ lệ cao sau khi công trình kết thúc vòng đời khai thác.

Việt Nhật Housing – đơn vị thi công hoàn thiện nhà lắp ghép chuyên nghiệp

Chuyển đổi xanh trong kiến trúc không còn là câu chuyện của tương lai mà là bài toán kinh tế ngay ở hiện tại. Tuy nhiên, một công trình xanh đúng nghĩa chỉ khả thi khi được đơn vị thi công giàu kinh nghiệm triển khai. Dù là dự án nhà ở, văn phòng hay các kết cấu nhà lắp ghép, nhà tiền chế thế hệ mới, Việt Nhật Housing luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn. Hãy liên hệ với Việt Nhật Housing để nhận tư vấn chuyên sâu.